Skip to main content
PRO 6 min czytania

Gluten - dobre czy złe?

Gluten - dobre czy złe?
1 zdjęcie
600
Odtwarzacz głosowy AI
0:00
0:00
Odsłuchaj treść artykułu na żywo
Spis treści 5
Materiał PRO PRO

Ten artykuł jest profesjonalnym materiałem merytorycznym (PRO) udostępnionym w całości.

Prawdopodobnie każdy z nas słyszał już o glutenie.. Niestety większość ludzi kojarzy go z niekorzystną substancją zawartą w zbożach.. Niektórzy uważają nawet, że jest on szkodliwy dla zdrowia oraz może przyczyniać się do powstawania otyłości.. Nic bardziej mylnego. Gluten jest białkiem roślinnym, które czyni pieczywo oraz wyroby piekarskie pulchniejszymi oraz bardziej elastycznymi.. Niestety istnieje pewien procent społeczeństwa, który powinien unikać spożywania produktów zawierających gluten.. Czy nietolerancja i alergia na gluten są tym samym? Zatem jaki wpływ na zdrowie wykazuje gluten? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w poniższym artykule. W jakich produktach się znajduje?.
01 / 05

Czym jest gluten?

Gluten to roślinny białko, które występuje w nasionach zbóż, takich jak pszenica, żyto, jęczmień i owies. Składa się z dwóch typów białek: gliadyny i gluteniny. Właściwości glutenu ułatwiają przygotowanie wyrobów piekarniczych i zapewniają ich wysoką jakość. Po połączeniu z wodą nadaje on elastyczności ciastu i innym produktom oraz poprawia ich puszystość. Pomaga również w utrzymywaniu świeżości przez dłuższy czas. Głównymi źródłami glutenu są wymienione powyżej zboża, jednak można go również znaleźć w niektórych produktach jako składnik ukryty, np. w przetworzonych mięsach, pastetach, budyniach, słodyczach, produktach mlecznych, gotowych sosach, zupach i koncentratach spożywczych. W takich przypadkach jest on głównie wykorzystywany jako środek spulchniający. Pewna procent populacji ma trudności z przyswajaniem glutenu. Taki osoby powinny stosować dietę bezglutenową. Jednakże osoby, które nie odczuwają żadnych negatywnych skutków związanych z jego konsumpcją, nie powinny wykluczać go ze swojej diety. Niemniej jednak, obserwuje się coraz częściej, że wiele osób rozpoczyna dietę bezglutenową bez konkretnego powodu. Diety eliminacyjne są często postrzegane jako panaceum na zły stan zdrowia, pomoc przy redukcji wagi lub są częścią zdrowego stylu życia.
02 / 05

Jakie produkty zawierają gluten?

W obliczu różnorodnych form reklamy, które mają na celu przekonanie nas o szkodliwości glutenu, coraz częściej, nierzadko bez zadowalającego uzasadnienia, wybieramy produkty przetworzone 'bezglutenowe', które są znacznie droższe i niekoniecznie bardziej zdrowe dla naszego organizmu. Często zauważyć można, że rezygnacja z glutenu wiąże się ze zwiększonym spożyciem tłuszczów nasyconych, cukru lub soli. Można wyróżnić produkty zawierające gluten oraz takie, w których mogą znajdować się jego śladowe ilości. W takim przypadku producenci powinni to zaznaczyć na opakowaniu. Istnieją także produkty całkowicie pozbawione glutenu, które posiadają kojarzący się z symbol przekreślonego kłosa. Według ustaleń FAO/WHO zawartość glutenu w takich produktach nie może przekraczać 20 mg/kg. Poniżej przedstawiono listę produktów zawierających gluten, produktów, w których mogą znajdować się jego śladowe ilości, oraz produktów całkowicie pozbawionych glutenu.
03 / 05

Wpływ kwasu gluteninowego na zdrowie

W ciągu ostatnich lat pojawiło się wiele kontrowersji wokół glutenu. Niestety, większość populacji uważa, że jest on niepotrzebny w regularnej diecie człowieka, a nawet spekuluje, że może być szkodliwy. W sklepach oraz restauracjach coraz częściej można dostrzec produkty i potrawy pozbawione glutenu, często sprzedawane po wyższych cenach, co jest chwytem marketingowym. Jednak badania potwierdzają, że gluten jest szkodliwy tylko dla 3%-6% społeczeństwa. Można wyróżnić trzy typy problemów związanych ze szkodliwością glutenu: choroba trzewna, alergia na gluten oraz nadwrażliwość na ten składnik. Osoby zdrowe łatwo przyswajają gluten, a jego spożywanie nie powinno przynosić żadnych negatywnych skutków zdrowotnych. Co ważne, spożywanie glutenu nie jest odpowiedzialne za otyłość, mimo wszystkich informacji znalezionych w Internecie. Wielu ludzi może łączyć spożycie glutenu z otyłością głównie ze względu na to, że zawarty jest on w produktach piekarniczych, takich jak białe pieczywo, słodkie bułki i ciasta, które zawierają duże ilości cukru i tłuszczu, które odpowiadają za zwiększenie masy ciała. Jednak najpierw należy zwrócić uwagę na inne czynniki, które mogą mieć wpływ na naszą sylwetkę.
04 / 05

Nieprawidłowa reakcja organizmu na gluten i alergiczna odpowiedź na gluten

Wiele osób mylnie utożsamia nietolerancję glutenu z alergią na gluten, mimo że są to dwa całkowicie różne stany chorobowe. Choroba celiakia, znana również jako schorzenie genetyczne, charakteryzuje się brakiem tolerancji na gluten. Niestety, celiakia często nie wywołuje żadnych objawów chorobowych przez długi czas, po czym mogą wystąpić nudności, bóle brzucha, zaparcia lub biegunki, bóle głowy i chroniczne zmęczenie. Spożywanie glutenu przez osoby z celiakią prowadzi do zaniku kosmków jelitowych, które są niezbędne do absorpcji składników odżywczych. Celiakia jest nieuleczalną chorobą, ale odpowiednia dieta może znacznie zmniejszyć jej objawy. Celiakia dotyka około 1% populacji. W drugiej grupie znajdują się osoby z alergią na białko zawarte w zbożach, takich jak pszenica, żyto czy jęczmień. W tej chorobie nie występuje zanik kosmków jelitowych, ale objawy są bardzo podobne do celiakii, w tym wstrząs anafilaktyczny, bóle głowy, bóle brzucha, wymioty, biegunkę, pokrzywkę skórną, wodnisty katar i inne. Gluten należy do najbardziej alergizujących białek. Uważa się, że około 10-20% osób z alergią pokarmową jest uczulonych właśnie na gluten. Naturalną reakcją organizmu na alergen jest stan zapalny. Może on wystąpić natychmiast po spożyciu produktu zawierającego gluten, kilka godzin lub kilka dni po jego spożyciu. Nieleczona nietolerancja może prowadzić do poważnych powikłań, w tym osteoporozy, cukrzycy, anemii, marskości wątroby i zespołu jelita drażliwego. Aby dokładnie rozpoznać problem, należy skonsultować się z gastrologiem i przeprowadzić niezbędne badania. Nie istnieje możliwość samodzielnej diagnozy. W obu chorobach konieczne jest stosowanie diety bezglutenowej. Osoby z nietolerancją glutenu powinny spożywać nie więcej niż 10 mg glutenu na dobę. Należy jednak pamiętać, że tylko 3-6% populacji cierpi na problemy związane ze spożyciem glutenu, dlatego jeśli nasz organizm nie wykazuje żadnych negatywnych objawów, nie warto rezygnować z produktów zawierających gluten.
05 / 05

Konsekwencje spożywania diety bezglutenowej przez osobę tolerującą gluten

Dieta bezglutenowa jest typem diety eliminacyjnej, która może wywołać niepożądane skutki zdrowotne u osób, które tolerują gluten, ale eliminują go ze swojego jadłospisu. To jest głównie z powodu braku dostarczania wszystkich potrzebnych witamin i składników mineralnych. Aby zmniejszyć negatywne skutki diety bezglutenowej, konieczne jest zastąpienie produktów zawierających pszenicę, żyto czy jęczmień innymi, takimi jak ryż, kukurydza i glutenowe zamienniki. Niestety, samodzielne stosowanie diety bezglutenowej może prowadzić do większych problemów niż pożytków. W takich przypadkach często obserwuje się niedobory substancji odżywczych, takich jak błonnik, witaminy z grupy B, cynk, żelazo i selen, które występują w produktach zbożowych zawierających gluten. Dlatego nie zaleca się stosowania diety bezglutenowej osobom zdrowym. Osoby z nietolerancją glutenu powinny konsultować swoją dietę z dietetykiem, aby minimalizować negatywne skutki niedoborów witamin i składników mineralnych.
Plan Żywieniowy

Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?

Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.

mgr Ścibor K. et al., Nietolerancja glutenu problemem zdrowotnym XXI wieku, „Journal of Clinical Healthcare” 2015, 1, 18–4.
Bubis E. et al., Gluten i choroby wynikające z jego nietolerancji, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych” 2016, 65(2), 293–302.
Strona internetowa celiakia.pl (08.01.2018).
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego • 23.03.2026

mgr Ścibor K. et al., Nietolerancja glutenu problemem zdrowotnym XXI wieku, „Journal of Clinical Healthcare” 2015, 1, 18–4. Bubis E. et al., Gluten i choroby wynikające z jego nietolerancji, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych” 2016, 65(2), 293–302. Strona internetowa celiakia.pl (08.01.2018).

Ekspert Diets Premium

Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.

USDA FoodData Central EFSA PubMed Clinical Guidelines
Loading
Polecane artykuły z tej kategorii

Powiązane artykuły

Odkryj podobne publikacje i porady ekspertów.

Niewyjawione dotąd aspekty zdrowego przygotowywania mięs z grilla: naukowe podejście do bezpiecznej i pełnowartościowej kulinarnej obróbki termicznej
Techniki Grillowania

Niewyjawione dotąd aspekty zdrowego przygotowywania mięs z grilla: naukowe podejście do bezpiecznej i pełnowartościowej kulinarnej obróbki termicznej

⏱ 1 min czytania
#Techniki Grillowania #Wartość Odżywcza
Sery owcze – właściwości, wartość odżywcza i wpływ na zdrowie: analiza składników i korzyści płynących z mleka owczego
Witaminy Rozpuszczalne W Tłuszczach

Sery owcze – właściwości, wartość odżywcza i wpływ na zdrowie: analiza składników i korzyści płynących z mleka owczego

⏱ 3 min czytania
#Witaminy Rozpuszczalne W Tłuszczach #Substancje Bioaktywne
Ser Mascarpone – delikatny przysmak o kremowej konsystencji, historia, właściwości i zastosowanie kulinarne
Śmietanka

Ser Mascarpone – delikatny przysmak o kremowej konsystencji, historia, właściwości i zastosowanie kulinarne

⏱ 2 min czytania
#Śmietanka #Słodki Smak
Pszenica twarda (durum) – właściwości mąki durum oraz kryteria wyboru wysokiej jakości makaronu: poradnik dla świadomych konsumentów
Złożone Węglowodany

Pszenica twarda (durum) – właściwości mąki durum oraz kryteria wyboru wysokiej jakości makaronu: poradnik dla świadomych konsumentów

⏱ 3 min czytania
#Złożone Węglowodany #Nadwrażliwość Na Gluten
Mąki pełnoziarniste w praktyce: pszenna, żytnia, orkiszowa, ryżowa – charakterystyka, zastosowanie i korzyści zdrowotne w porównaniu
Korzyści Żywieniowe

Mąki pełnoziarniste w praktyce: pszenna, żytnia, orkiszowa, ryżowa – charakterystyka, zastosowanie i korzyści zdrowotne w porównaniu

⏱ 3 min czytania
#Korzyści Żywieniowe #Mąka Pełnoziarnista
Psychoterapia i profesjonalne wsparcie psychologiczne – Jak znaleźć wysokiej klasy opiekę w dziedzinie zdrowia psychicznego
Pomoc

Psychoterapia i profesjonalne wsparcie psychologiczne – Jak znaleźć wysokiej klasy opiekę w dziedzinie zdrowia psychicznego

⏱ 5 min czytania
#Pomoc #Umysłowy
Co jeść wieczorem: lista produktów zalecanych i zakazanych na kolację – zasady zdrowego odżywiania przed snem
Kobieta I Ciąża

Co jeść wieczorem: lista produktów zalecanych i zakazanych na kolację – zasady zdrowego odżywiania przed snem

⏱ 3 min czytania 📚 Kobieta I Ciąża
#Metabolizm #Śniadanie
Specjały z owoców pigwy: napoje, tradycyjne nalewki, konfitury i właściwości prozdrowotne
Utrzymanie

Specjały z owoców pigwy: napoje, tradycyjne nalewki, konfitury i właściwości prozdrowotne

⏱ 10 min czytania
#Utrzymanie #Kwaśny Smak
Psychotyczny epizod poporodowy – rozpoznawanie, diagnostyka, czynniki ryzyka i pilna interwencja terapeutyczna
Kobieta I Ciąża

Psychotyczny epizod poporodowy – rozpoznawanie, diagnostyka, czynniki ryzyka i pilna interwencja terapeutyczna

⏱ 3 min czytania 📚 Kobieta I Ciąża
#Zdrowie Psychiczne #Lęk
Charakterystyka psychologiczna jednostki zmagającej się z otyłością: stygmatyzacja, poczucie własnej wartości i droga do akceptacji
Kobieta I Ciąża

Charakterystyka psychologiczna jednostki zmagającej się z otyłością: stygmatyzacja, poczucie własnej wartości i droga do akceptacji

⏱ 3 min czytania 📚 Kobieta I Ciąża
#Tkanka Tłuszczowa #Otyłość
Aromatyczne dodatki kulinarne, które rewolucjonizują smak potraw i skutecznie zastępują sól w codziennej diecie
Wydajność Metaboliczna

Aromatyczne dodatki kulinarne, które rewolucjonizują smak potraw i skutecznie zastępują sól w codziennej diecie

⏱ 5 min czytania
#Wydajność Metaboliczna #Zioła I Przyprawy
Psychodietetyka: kluczowa rola umysłu w transformacji sylwetki, zdrowia i stylu życia
Kompozycja Ciała

Psychodietetyka: kluczowa rola umysłu w transformacji sylwetki, zdrowia i stylu życia

⏱ 4 min czytania
#Kompozycja Ciała #Psychodietetyka
Artykuły spożywcze i błędy żywieniowe hamujące tempo przemian metabolicznych – mity a fakty naukowe
Procesy Metaboliczne

Artykuły spożywcze i błędy żywieniowe hamujące tempo przemian metabolicznych – mity a fakty naukowe

⏱ 3 min czytania
#Procesy Metaboliczne #Mikroelementy
Konsekwencje psychiczne stosowania restrykcyjnych diet: zaburzenia nastroju, obsesja kalorii i mechanizmy adaptacji
Wzorce Żywieniowe

Konsekwencje psychiczne stosowania restrykcyjnych diet: zaburzenia nastroju, obsesja kalorii i mechanizmy adaptacji

⏱ 3 min czytania
#Wzorce Żywieniowe #Metaboliczne
Związki psychotropowe o niezwykłych właściwościach – renesans psychodelików w nowoczesnej neuropsychiatrii i psychoterapii
Zdrowie Psychiczne

Związki psychotropowe o niezwykłych właściwościach – renesans psychodelików w nowoczesnej neuropsychiatrii i psychoterapii

⏱ 5 min czytania
#Zdrowie Psychiczne #Schizofrenia
Charakter i kompetencje przywódcze w zarządzaniu zespołami – klucz do sukcesu organizacyjnego w erze transformacji
Konkurencyjny

Charakter i kompetencje przywódcze w zarządzaniu zespołami – klucz do sukcesu organizacyjnego w erze transformacji

⏱ 3 min czytania
#Konkurencyjny #Strategiczny
Psychodietetyka: kluczowa rola umysłu w skutecznym odchudzaniu i trwałej transformacji sylwetki
Zarządzanie Wagą

Psychodietetyka: kluczowa rola umysłu w skutecznym odchudzaniu i trwałej transformacji sylwetki

⏱ 4 min czytania
#Zarządzanie Wagą #Psychodietetyka
Kompleksowy przewodnik po obróbce szparagów: techniki obierania, optymalne metody gotowania, zasady mrożenia oraz pomysłowe sposoby serwowania
Kobieta I Ciąża

Kompleksowy przewodnik po obróbce szparagów: techniki obierania, optymalne metody gotowania, zasady mrożenia oraz pomysłowe sposoby serwowania

⏱ 5 min czytania 📚 Kobieta I Ciąża
#Chrupiąca Tekstura #Warzywo
Psychologia kliniczna: kompleksowe kompendium badań, metod diagnostycznych i perspektyw zawodowych
Zdrowy Styl Życia

Psychologia kliniczna: kompleksowe kompendium badań, metod diagnostycznych i perspektyw zawodowych

⏱ 2 min czytania
#Zdrowy Styl Życia
Rola przypraw w diecie dziecięcej – korzystne, dopuszczalne i przeciwwskazane dodatki smakowe
Żywienie Dzieci

Rola przypraw w diecie dziecięcej – korzystne, dopuszczalne i przeciwwskazane dodatki smakowe

⏱ 4 min czytania
#Żywienie Dzieci #Wzmacniacze Smaku
Kompozycja przypraw curry – analiza składu, potencjał prozdrowotny, rola kurkuminy i zastosowanie kulinarne
Korzyści Zdrowotne

Kompozycja przypraw curry – analiza składu, potencjał prozdrowotny, rola kurkuminy i zastosowanie kulinarne

⏱ 4 min czytania
#Korzyści Zdrowotne #Sos Curry
Pstrąg tęczowy: sekrety hodowli, właściwości żywieniowe, profil kwasów omega-3 oraz kulinarne inspiracje
Wszechstronność Kulinarna

Pstrąg tęczowy: sekrety hodowli, właściwości żywieniowe, profil kwasów omega-3 oraz kulinarne inspiracje

⏱ 3 min czytania
#Wszechstronność Kulinarna #Techniki Kulinarne
Psychodietetyka: holistyczne podejście do trwałej zmiany nawyków i harmonijnej relacji z jedzeniem
Trwałe Zarządzanie Wagą

Psychodietetyka: holistyczne podejście do trwałej zmiany nawyków i harmonijnej relacji z jedzeniem

⏱ 3 min czytania
#Trwałe Zarządzanie Wagą #Zasady Żywieniowe
Psychologiczne podstawy skutecznego odchudzania – motywacja, nawyki i trwała zmiana tożsamości
Wytyczne Żywieniowe

Psychologiczne podstawy skutecznego odchudzania – motywacja, nawyki i trwała zmiana tożsamości

⏱ 5 min czytania
#Wytyczne Żywieniowe #Nawyki Żywieniowe
Dlaczego nie możesz powstrzymać się od objadania? Psychologiczne i neurobiologiczne mechanizmy utraty kontroli nad apetytem
Ciastko

Dlaczego nie możesz powstrzymać się od objadania? Psychologiczne i neurobiologiczne mechanizmy utraty kontroli nad apetytem

⏱ 5 min czytania
#Ciastko
Czynniki prowadzące do zaparć oraz strategie ich niefarmakologicznego leczenia: dieta, błonnik i styl życia
Interwencje Żywieniowe

Czynniki prowadzące do zaparć oraz strategie ich niefarmakologicznego leczenia: dieta, błonnik i styl życia

⏱ 3 min czytania
#Interwencje Żywieniowe #Błonnik Nierozpuszczalny
Przewlekłe zapalenie trzustki – charakterystyczne objawy, leczenie i zalecenia dietetyczne
Zalecenia Żywieniowe

Przewlekłe zapalenie trzustki – charakterystyczne objawy, leczenie i zalecenia dietetyczne

⏱ 5 min czytania
#Zalecenia Żywieniowe #Zalecenia Dietetyczne
Czynniki, metody diagnostyki i terapii męskiej niepłodności: andrologia, styl życia i dietoterapia
Kobieta I Ciąża

Czynniki, metody diagnostyki i terapii męskiej niepłodności: andrologia, styl życia i dietoterapia

⏱ 4 min czytania 📚 Kobieta I Ciąża
#Zdrowy Styl Życia #Ciąża
Psychologiczne i behawioralne uwarunkowania nadmiernego jedzenia: od emocjonalnego głodu po kompulsywne objadanie się
Regulacja Apetytu

Psychologiczne i behawioralne uwarunkowania nadmiernego jedzenia: od emocjonalnego głodu po kompulsywne objadanie się

⏱ 3 min czytania
#Regulacja Apetytu #Kontrola Apetytu
Przewlekła niewydolność nerek – zalecenia dietetyczne oraz przykładowy jadłospis terapeutyczny
Zalecenia Żywieniowe

Przewlekła niewydolność nerek – zalecenia dietetyczne oraz przykładowy jadłospis terapeutyczny

⏱ 5 min czytania
#Zalecenia Żywieniowe #Zalecenia Dietetyczne
Dla ćwiczących

Najnowsze diety

Odkryj inne plany żywieniowe o podobnych celach i składnikach.

Udostępnij